Zawartość białka w pszenicy decyduje o jakości ziarna i cenie w skupie. Jak zwiększyć szanse na wysokie parametry?

Uprawa pszenicy ozimej najczęściej koncentruje się na uzyskaniu ziarna o parametrach konsumpcyjnych, co pozwala osiągnąć wyższą cenę w skupie i ma istotne znaczenie dla opłacalności uprawy.
Większość skupów ma najczęściej trzy progi zawartości białka: pszenica paszowa (min. 10% zawartości białka), pszenica B12,5 (min. 12,5%) oraz pszenica B14 (min. 14%). Różnice cen między progami mogą sięgać nawet 160 zł/t u różnych kupujących. Zawartość białka w ziarnie ulega wahaniom, będąc zależną głównie od odmiany, warunków pogodowych i prowadzonej agrotechniki. Istnieje jednak kilka sposobów, aby zwiększyć szanse na osiągnięcie satysfakcjonującej ilości białka, zgodnej z wymaganiami nabywcy.
 

Czynnik genetyczny

Pierwszym z czynników wpływających na zawartość białka w ziarnie pszenicy jest genetyka odmian. Należy jednak pamiętać, że odmiana z grupy jakościowej A nie gwarantuje, że ziarno spełni parametry konsumpcyjne, a z drugiej strony odmiana z grupy B może bez problemu uzyskać odpowiednie parametry.
 

Czynnik nawożenia

Drugi czynnik to nawożenie, szczególnie składnikami takimi jak siarka i azot. O roli siarki wspominaliśmy m.in. w poprzednich wydaniach gazety, a wpływ azotu na budowę parametrów jakościowych jest powszechnie znany. Problemem może być jednak właściwe określenie terminu aplikacji nawozów, tak aby ukierunkować wykorzystanie tego składnika na budowę parametrów jakościowych ziarna.
 

Czynnik pogodowy

Trzeci czynnik, najbardziej zmienny, to warunki pogodowe, szczególnie w okresie od nalewania ziarna do pełnej dojrzałości. Susza lub nadmierne opady w tym czasie mogą negatywnie wpłynąć na parametry ziarna.

Aplikacja nawozów azotowych wpływających na budowę białka, a jeszcze bardziej możliwości ich pobrania i wykorzystanie przez roślinę w tym bardzo krótkim czasie, często są utrudnione przez warunki pogodowe. Należy także pamiętać, że dawkę N3 stosuje się przed początkiem fazy kłoszenia – zbyt późne podanie może nie przynieść oczekiwanego efektu.
 

Wsparcie mikrobiologiczne

Wsparciem w pokonywaniu tych trudności jest Elbio FeN SL – produkt mikrobiologiczny, dobrze przystosowany do polskich warunków, udostępniający zbożom azot z powietrza atmosferycznego. W wyniku zastosowania Elbio FeN SL, najpóźniej w fazie liścia flagowego zbóż, rośliny dostają dodatkowe zasoby budulca do tworzenia parametrów jakościowych ziarna, zwłaszcza białka. Doświadczenia z 2025 r. wykazały, że jego stosowanie podniosło zawartość białka w ziarnie średnio o 2,5% w porównaniu do standardowych strategii nawożenia pszenicy ozimej.

Uprawa pszenicy jakościowej to złożony proces, który trzeba dostosować do warunków glebowych, pogodowych i ekonomicznych. Należy jednak pamiętać, że istnieją rozwiązania, których zastosowanie umożliwia uzyskanie plonu o pożądanej jakości.
(kc)

Materiał ukazał się w „Magazynie Najbliżej Rolnika” nr 1/2026 (20)