Prawidłowy wzrost roślin zależy od określonych warunków środowiskowych: właściwego nawodnienia, nasłonecznienia, czy odpowiedniego pH gleby. Jednak, aby osiągnąć satysfakcjonujące plonowanie, konieczne jest zapewnienie roślinom odpowiednich składników pokarmowych w postaci makro- i mikroelementów. Właściwe nawożenie jest więc koniecznością. Podstawowymi, niezbędnymi składnikami pokarmowymi są: azot, potas i fosfor.

Rośliny swoje potrzeby pokarmowe zaspokajają zarówno poprzez absorpcję z zastosowanych nawozów (mineralnych, naturalnych i organicznych), jak i pozyskując je z zasobów glebowych. Warto zwrócić uwagę na kwestie zasobów naturalnych, z których można pozyskać choć część składników pokarmowych, dodatkowo pozytywnie wpływając na środowisko glebowe. 
 

Azot

Azot w środowisku naturalnym występuje w formie cząsteczkowej, mineralnej i organicznej. Azot cząsteczkowy w postaci N₂ to gaz, główny składnik powietrza atmosferycznego (78%). Azot mineralny to jony: amonowy – NH₄₊, azotanowy (III) – NO₂- i azotanowy (V) – NO_3-, natomiast azot w formie organicznej wchodzi w skład m.in. aminokwasów, białek, kwasów nukleinowych, mocznika, witamin, chlorofilu i alkaloidów. Ilość azotu w warstwie ornej uprawnych gleb w Polsce wynosi 0,02-0,35%, co stanowi 600-10500 kg/ha. Z tego tylko 1-2% jest dostępne dla roślin.
 

Fosfor

Podobna sytuacja ma miejsce z fosforem. Jego ilość zawarta w glebie może być określona jako wystarczająca. Często jednak dostępność fosforu stanowi czynnik ograniczający wzrost roślin, gdyż znajduje się on w postaci niemożliwej do przyswajania przez ich korzenie. Wynika to z faktu, że fosforany nieorganiczne znajdują się w glebie głównie w postaci nierozpuszczalnych kompleksów mineralnych, które gromadzą się po częstym stosowaniu nawozów chemicznych.

Natomiast drugim rezerwuarem unieruchomionego fosforu jest materia organiczna, w której może być zmagazynowane od 20% do 80% tego pierwiastka. Jedynie 0,1% całkowitej ilości fosforu zawartego w glebie występuje w postaci rozpuszczalnej, możliwej do przyswojenia przez rośliny.
 

Wsparcie roślin

W jaki sposób uruchomić te naturalne zasoby pierwiastków biogennych? Idealnym rozwiązaniem jest zastosowanie pakietu Elbiopak Intens, który zawiera dwa szczepy bakterii: Pseudomonas, szczep FEN i Bacillus megaterium. Pierwszy z nich udostępnia dodatkową pulę azotu z powietrza i zasobów glebowych, który jest najważniejszym czynnikiem plonotwórczym. Drugi pozwala efektywniej wykorzystać potencjał fosforu, zwiększając jego dostępność w roztworze glebowym. Pozyskany fosfor wpływa na budowę i wzrost systemu korzeniowego. 

Uzupełnienie zapotrzebowania na fosfor i azot, pozwala obniżyć koszty nawożenia. Zestaw tych wyspecjalizowanych mikroorganizmów wykorzystuje wyjątkowo korzystny efekt synergii – współdziałania drobnoustrojów. Zestaw dodatkowo działa stymulująco na mechanizmy odpornościowe. Rośliny dzięki temu znoszą lepiej stresy, takie jak okresowe susze, zastoiska wodne po gwałtownych ulewach, czy wahania temperatur.

(im)
 

Źródła: 
Paśmionka I., 2017: Mikrobiologiczne przemiany azotu glebowego. Kosmos. Problemy nauk biologicznych nr 2, str. 185-192.
Ciopińska J., 2018: Phosphorus solubilizing bacteria – review article. Environment, str. 278-287.

Materiał ukazał się w „Magazynie Najbliżej Rolnika” nr 1/2024 (18)