Charakterystyczna w ostatnich latach długa i ciepła jesień sprzyja intensywnemu rozwojowi chwastów w uprawie zbóż ozimych. To tylko jeden z wielu czynników, które przemawiają za wykonaniem zabiegu herbicydowego we wczesnym okresie wegetacji. Jego skuteczność i zasadność potwierdziły rezultaty doświadczeń polowych przeprowadzonych na poletkach w Golubiu-Dobrzyniu.
 

Jesienią czy wiosną – kiedy odchwaszczanie zbóż ozimych jest najskuteczniejsze?

To dylemat, z którym boryka się wielu rolników. Wątpliwości nie mają jednak eksperci, którzy jednoznacznie wskazują, że optymalne warunki do wzrostu plantacji należy zapewnić już we wczesnych fazach rozwojowych. – Jesiennemu odchwaszczaniu zbóż zdecydowanie mówimy tak! – wskazuje Ryszard Hartwich, ekspert agrotechniczny firmy Elvita. Dlaczego przeprowadzenie zabiegu w tym okresie jest najskuteczniejsze? – Wiele mówi się o znaczeniu wody i składników pokarmowych, ich wpływie na rozwój plantacji. Natomiast za jesiennym odchwaszczaniem zbóż przemawia głównie konkurencja o światło i przestrzeń. Obecność chwastów wymusza na roślinach silniejszy rozwój liści, kosztem korzenia czy pędów bocznych. W konsekwencji wytwarzają one bardziej etiolowane liście, nie budując odpowiedniego systemu korzeniowego, który wpływa na właściwe przezimowanie. Przełożenie zabiegu na wiosnę, a nawet późną jesień, może sprawić, że rośliny właściwie się nie rozkrzewią, co skutkować będzie spadkiem plonu – wyjaśnia.
 

Jesienne odchwaszczanie zbóż – dlaczego jest najskuteczniejsze?

Jesienią do dyspozycji plantatorów pozostaje więcej, niż w okresie wiosennym, rozwiązań o odmiennych mechanizmach działania, które można stosować od siewu do końca wegetacji (nawet przez 2 miesiące). Zboża wzrastające na „czystym” polu lepiej się krzewią, a kłos otrzymany z jesiennych rozkrzewień jest dłuższy i zazwyczaj posiada większą liczbę ziaren. Warto podkreślić, że wschodzące chwasty wykazują większą wrażliwość na działanie środków ochrony, niż starsze rośliny. Z kolei gatunki znajdujące się w zaawansowanych stadiach wytwarzają grubą warstwę wosku, który blokuje wnikanie herbicydów, obniżając w ten sposób skuteczność zabiegu. Znaczenie jesiennego odchwaszczania trudno przecenić, zwłaszcza gdy wiosną pojawiają się przymrozki, które osłabiają działanie środków ochrony, zaś panujące w tym czasie warunki pogodowe komplikują wykonanie zabiegu. – Wiosną ciężko jest znaleźć odpowiednie okno pogodowe do przeprowadzenia zabiegu. Rolnicy często mają do dyspozycji tylko kilka dni, w których mogą wykonać oprysk. Jesienne odchwaszczanie nie jest tak zależne od pogody, a w poprzednim i wcześniejszych sezonach, warunki do wykonania zabiegu były najkorzystniejsze – ocenia Marcin Frączkowski, doradca agrotechniczny Elvity.
 

Czytaj także: Nawożenie dolistne – dlaczego jest korzystniejsze?
 

Zwalczanie chwastów w zbożach ozimych jesienią – miotła zbożowa

Skuteczność wczesnego odchwaszczania zbóż sprawdzono w doświadczeniach polowych prowadzonych w sezonie 2020/2021 na poletkach pokazowych w Golubiu-Dobrzyniu. Biorąc pod uwagę panujące warunki i konkurencyjność chwastów, do wykonania zabiegu wykorzystano Areapak Total Pro – pakiet herbicydów zalecany przede wszystkim w zwalczaniu miotły zbożowej.
 

– Szacuje się, że miotła zbożowa występuje na ponad 80% gleb w Polsce. Roślina z jesiennych wschodów potrafi wytworzyć nawet 20-30 pędów o potencjale kilku tysięcy nasion, których żywotność wynosi kilkadziesiąt lat! – podkreśla Ryszard Hartwich. Gatunek ten powoduje największe straty plonu w uprawie zbóż ozimych, dlatego nawet niewielka liczba roślin stanowi podstawę do szybkiej ingerencji. – Wystąpienie 10–20 szt./m² jest już wskazaniem do wykonania zabiegu, więc nie ma na co czekać. Tym bardziej że w ostatnim 20-leciu pojawiły się biotypy odporne, które najczęściej powstają w wyniku stosowania przez kilka sezonów tych samych herbicydów lub substancji czynnych z tych samych grup – dodaje ekspert.
 

Strategia ochrony zbóż ozimych jesienią

Przez lata strategia ochrony zbóż oparta była głównie o herbicydy sulfonylomocznikowe, które stosowano zarówno jesienią, jak i wiosną. Z czasem doprowadziło to do powstania biotypów odpornych u tej rośliny. Miotła jest gatunkiem obcopylnym, a jej pyłek przenosi się z wiatrem, co stwarza poważne ryzyko stałego rozprzestrzeniania się tych form. W jaki sposób radzi sobie z nim Areapak Total Pro? – Opracowując Areapak Total Pro, szukaliśmy rozwiązania, które zwalczy każdy biotyp odporny miotły zbożowej. Tak wysoka skuteczność została osiągnięta dzięki właściwie dobranej kompozycji produktów. Na żadną z substancji aktywnych wchodzących w skład pakietu nie stwierdzono odporności u tego gatunku. Areapak Total Pro jest pobierany na każdym etapie wzrostu młodej rośliny i pozostaje aktywny w glebie przez wiele tygodni po aplikacji. Pozwala to na szybkie i efektywne zniszczenie chwastów, a także zabezpieczenie plantacji przed wtórnym zachwaszczeniem – zapewnia Alina Mikrut, ekspert agrotechniczny, opiekun produktu.
 

Oglądaj: Uprawy: Skuteczny rozkład resztek pożniwnych
 

Co z pozostałymi chwastami w zbożach ozimych?

Oprócz skuteczności w zwalczaniu miotły zbożowej przy doborze herbicydów należy wziąć pod uwagę kompleksowość ich działania, czyli szerokie spektrum zwalczanych chwastów. Bardzo duże znaczenie ma wyeliminowanie chwastów krzyżowych w zbożach ozimych, do których zalicza się m.in.: tasznika pospolitego, tobołki polne, gorczycę polną czy samosiewy rzepaku. Warto zaznaczyć, że rzepak wysiewa się w Polsce na obszarze około 0,97 mln ha, a na ogół rośliną następczą jest zboże ozime. Co więcej, w ubiegłym roku został wycofany chlorosulfuron, który z powodzeniem był stosowany w licznych wariantach ochrony, zatem strategię w wielu gospodarstwach trzeba będzie zmienić.
 

Jesienne odchwaszczanie zbóż – wyniki doświadczeń

Areapak Total Pro osiągnął bardzo dobry efekt chwastobójczy, zwalczając niemalże wszystkie gatunki występujące na obiektach chronionych. Najwyższą skuteczność wykazał w przypadku miotły zbożowej, chwastów piętra niskiego oraz z rodziny krzyżowych czy przytulii czepnej. Warto również podkreślić szerokie spektrum zwalczanych chwastów.
 

– Najskuteczniejsze okazało się zastosowanie Areapaku Total Pro w początkowych fazach rozwojowych zbóż. Aplikacja w fazie 3-4 liść zbóż i wczesne fazy rozwojowe chwastów (roślin dwuliściennych i miotły zbożowej) stanowiła najbardziej precyzyjny termin zabiegu – ocenił Mariusz Kowalski, doradca agrotechniczny, opiekun poletek.
 

(ab, mf)