W ostatnich latach wzrasta presja chwastów z rodziny kapustowatych (dawniej nazywanych krzyżowymi), które należą do tej samej rodziny co rzepak. Ich szkodliwość wynika nie tylko z wysokiej konkurencyjności. Są one również żywicielami tych samych chorób i szkodników.
 

Do rodziny kapustowatych zalicza się wiele gatunków roślin. W uprawie rzepaku najczęściej można zaobserwować: tasznika pospolitego, tobołki polne, stulichę psią, gorczycę polną czy rzodkiew świrzepę. Pierwsze trzy należą do form jarych zimujących, które są szczególnie niebezpieczne dla upraw. – Kapustowate, tak jak inne chwasty, konkurują z rośliną uprawną o światło, przestrzeń, wodę oraz składniki pokarmowe. Należą do tej samej rodziny co roślina uprawna, dlatego zwiększają ryzyko wystąpienia najgroźniejszych chorób m.in.: suchej zgnilizny kapustnych, kiły kapusty oraz nalotu szkodników. Ze względu na pokrewieństwo trudniej je zwalczyć – podkreśla Ryszard Hartwich, ekspert agrotechniczny.
 

Chwasty krzyżowe atakują – tasznik pospolity

Tasznik pospolity występuje na wszystkich rodzajach gleb. Preferuje stanowiska zasobne w azot o odczynie lekko kwaśnym – te, na których uprawia się rzepak. Potrafi wykształcić od 2 do 5 tys. nasion zachowujących żywotność przez ponad 20 lat (rocznie może wydać nawet kilka pokoleń). W rzepaku wschodzi głównie jesienią, a następnie zimuje. Nasiona do wschodów potrzebują światła, dlatego kiełkują głównie z wierzchniej warstwy gleby.
 

Czytaj także: Buduj potencjał – zbieraj plony. Zwalczanie chwastów w zbożach ozimych jesienią
 

Chwasty krzyżowe atakują – tobołki polne

Tobołki polne najczęściej pojawiają się na lepszych, w porównaniu do tasznika, stanowiskach. Występują na glebach bogatych w próchnicę o wysokiej zawartości składników pokarmowych i odczynie od lekko kwaśnego do obojętnego. Chwast ten wykazuje cechy podobne do tasznika m.in.: może wydać kilka pokoleń rocznie, zimuje, wschodzi głównie z wierzchnich warstw gleby, a nasiona mogą zachować żywotność przez kilkadziesiąt lat. Jego współczynnik reprodukcji jest niższy, zazwyczaj wynosi od kilkuset do tysiąca nasion.
 

Chwasty krzyżowe atakują – stulicha psia

Stulicha psia występuje na wszystkich typach gleb. Najczęściej można ją spotkać na ciepłych gruntach, bogatych w próchnicę o wysokiej zasobności w składniki i uregulowanym odczynie. Wykazuje bardzo wysoki współczynnik reprodukcji – średnio wykształca 20 tys. nasion, a w wolnej przestrzeni nawet kilkaset tysięcy. Wschodzi głównie z wierzchniej warstwy gleby, choć niewielki procent może wschodzić z głębokości nawet 4 cm. We wczesnych fazach rozwojowych bywa mylona z chwastami rumianowatymi.
 

Skuteczna ochrona przed chwastami krzyżowymi

Zwalczanie chwastów krzyżowych w rzepaku wymaga wyspecjalizowanego podejścia. Ich dynamika wschodów decyduje głównie o skuteczności rozwiązań doglebowych tuż po siewie. Zwłaszcza że efektywność zabiegów nalistnych jest znacznie ograniczona – większość herbicydów stosowanych w tej fazie wykazuje średnią skuteczność względem tych chwastów. Odchwaszczanie rzepaku wiosną może mieć charakter korekcyjny w przypadku niektórych gatunków, ale nie należą do nich chwasty kapustowate. W zabiegach doglebowych warto pamiętać o znaczeniu specjalnych adiuwantów, takich jak Elvita Solmer, które dociążają krople, zmniejszają znoszenie oraz odparowanie cieczy roboczej. Chronią również przed przemieszczaniem substancji aktywnych herbicydów w głąb gleby przy opadach deszczu. W ten sposób zapobiegają fitotoksyczności względem rośliny uprawnej.
 

(mf)