Rośliny uprawiane w polu, czyli pod przysłowiową „chmurką”, narażone są na stresy związane zarówno z przebiegiem warunków pogodowych, jak i występowaniem licznych patogenów. Aktualnie sen z powiek większości rolników spędzają przymrozki. W minionym tygodniu w wielu regionach kraju wystąpiły znaczne spadki temperatur.
 

Spowolnienie wzrostu roślin

Przymrozki i długotrwale chłody oraz zimna gleba powodują zaburzenia w pobieraniu składników pokarmowych. W efekcie dochodzi do czasowego zahamowania wzrostu i rozwoju roślin. Deficyt składników pokarmowych, zwłaszcza fosforu, odpowiedzialnego za przebieg większości procesów życiowych, jest szczególnie niebezpieczny w przypadku młodych roślin głównie w początkowej fazie wschodów.
 

Fitotoksyczne herbicydy i regulatory wzrostu

Spowolnienie wzrostu wywołane spadkiem temperatur jest również niebezpieczne dla zbóż ozimych, które odchwaszczano w wiosennym terminie, krótko przed przymrozkami. Stosowanie herbicydów dla rośliny uprawnej jest dość sporym stresem, a przymrozki ten stres jeszcze bardziej potęgują. Wówczas spada zdolność roślin uprawnych do szybkiego rozkładu substancji aktywnej herbicydu do form nieaktywnych. Może to wywołać objawy fitotoksyczności. Bardzo często takie niekorzystne zjawiska w roślinie zachodzą po zastosowaniu herbicydów np. z grupy sulfonylomoczników, które zostały zaaplikowane tuż przed zapowiadanymi przymrozkami. W wielu przypadkach miało to miejsce w tym sezonie. Dodatkowo spada również skuteczność chwastobójcza zabiegu, w związku z tym należy monitorować stan plantacji, by móc ocenić skuteczność działania herbicydu i ewentualną konieczność zastosowania zabiegu korekcyjnego.

Silne uszkodzenia i spowolnienia wzrostu mogą również spowodować regulatory wzrostu, zastosowane krótko przed wystąpieniem przymrozków. Najczęstsze objawy uszkodzeń wywołanych zastosowaniem regulatorów w okresie znacznego spadku temperatur to: plamy w miejscu naniesienia cieczy roboczej, marszczenie się i skręcanie liści oraz dodatkowo silne spowolnienie wzrostu. Ponadto oczywiście spada skuteczność samej regulacji.
 

Uszkodzenia mechaniczne

Na plantacjach rzepaku ozimego po przymrozkach pędy mogą wyginać się w kształcie litery "S". Dodatkowo pod wpływem spadków temperatury poniżej 0°C mogą pękać łodygi, co sprzyja wnikaniu chorób w głąb roślin. Spadki temperatur, zwłaszcza te poniżej 5⁰C, mogą uszkadzać również pąki kwiatowe, powodując ich późniejszą redukcję i odpadanie. Najbardziej narażone na uszkodzenia są pąki położone najwyżej. Większych uszkodzeń należy się spodziewać u odmian wcześniejszych, szczególnie na pędzie głównym i na plantacjach, gdzie nie przeprowadzono wiosennej regulacji pokroju (wówczas pęd główny mocno wybija w górę).



 

Jak regenerować?

Aby skutecznie wspomóc regenerację uszkodzonych plantacji, najlepiej podjąć działania w trzech wzajemnie uzupełniających się obszarach:

• działanie antystresowe i biostymulacyjne,
• wniesienie organicznych związków budulcowych,
• wniesienie mineralnych składników pokarmowych droga dolistną.
   

Najefektywniejsza regeneracja powinna obejmować wielokierunkowe działanie. W pierwszej kolejności należy zwiększyć wydajność i tempo procesów fizjologicznych, stymulując szybsze tempo podziałów komórkowych, co w efekcie spowoduje „samostart” rośliny. Natomiast sam start rośliny do intensywniejszego wzrostu to nie wszystko. Powinna mu jednocześnie towarzyszyć aplikacja bardzo szybko wykorzystywanych organicznych związków budulcowych, które w pierwszej linii odżywią roślinę, dając jej energię i substrat do odbudowy uszkodzonych organów, który działa „od ręki”. Dodatkowo działają przy małym nakładzie energetycznym ze strony rośliny uprawnej, wykorzystując tym samym w pełni przyspieszenie tempa wzrostu. Trzecim obszarem, idealnie uzupełniającym poprzednie dwa, jest dolistne odżywienie w makro- i mikroelementy, które stanowi ostatni element regeneracji: intensywne, krótkotrwałe, dodatkowe odżywienie mineralne. Takie połączenie biostymulacji, odżywienia organicznego i mineralnego w jednym zabiegu daje możliwość szybkiej regeneracji roślin po przymrozkach.
 

Mechanizm regeneracji po stresach