„Soja to przyszłość” – ocenia Franciszek Ostapczuk, prezes RSP „Bielczanka” i plantator, który wartości tej rośliny poznał na własnym polu. Jak wiele rolnicy są w stanie zaoszczędzić, uprawiając soję? Dlaczego może ona okazać się rozwiązaniem na istotne problemy rodzimego rolnictwa? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań w rozmowie z Franciszkiem Ostapczukiem.


 

• Soja filarem polskiego rolnictwa – czy nie brzmi to dobrze?
• Franciszek Ostapczuk: Nie tylko dobrze, brzmi doskonale!
   
• Jest pan entuzjastą tej uprawy, ale wielu rolników wciąż odpowiedziałoby: soja w Polsce? Dobre sobie...
• FO: Ubolewam nad tym, bo soja to przyszłość. Ta prosta uprawa nie tylko może być opłacalna w naszym kraju, ale jest też bardzo potrzebna. Należy o tym głośno mówić...
   
• Ma pan na myśli bezpieczeństwo białkowe?
• FO: To jeden z podstawowych problemów w naszej gospodarce. Jego rozwiązanie, przynajmniej częściowe, może stanowić efektywna produkcja soi. Bardzo wysoka zawartość białka, a przede wszystkim świetny skład aminokwasowy, czynią tę roślinę nieodzowną w żywieniu m.in. drobiu i prosiąt.
   
• Pod warunkiem, że uda się wyeliminować substancje antyżywieniowe
• FO: Zgadza się.
   
• Wartości odżywcze soi są powszechnie znane i doceniane na całym świecie. Nikt nie ma co do tego wątpliwości. Dostępne są też badania, które potwierdzają dobroczynny wpływ sojowych komponentów paszowych na tucz, rozród i zdrowie zwierząt. Skupmy się więc na agrotechnice. Dlaczego warto uprawiać soję?
• FO: Po pierwsze jest to roślina próchnicotwórcza. Ta cecha jest szczególnie istotna w sytuacji, kiedy w Polsce ponad połowa gleb zawiera poniżej 1% próchnicy. Z drugiej strony trudno się temu dziwić, patrząc na to, że 70% płodozmianu zajmują zboża.
   
• Mówiąc wprost, zwiększa żyzność gleby
• FO: Dokładnie! Poza tym wpisuje się w rośliny ekologiczne
   
• W jaki sposób?
• FO: Dzięki symbiozie z bakteriami brodawkowymi soja potrafi ściągać z powietrza azot – około 80 kg składnika na tonę plonu nasion, ograniczając w ten sposób konieczność stosowania nawozów.
   
• Zatem mimo ograniczenia nawożenia azotowego można uzyskać dobre wyniki produkcyjne
• FO: Oczywiście, natomiast wynik uprawy jest ściśle związany z bakteriami brodawkowymi. Bez nich nie ma plonu i nie ma białka, które jest głównym elementem warunkującym cenę skupu.
   
• Apropos skupu. Rynek zbytu jest perspektywiczny?
• FO: Przytoczę konkretny przykład. Jeżeli Polska importuje 2 mln śruty sojowej, to oznacza, że jest miejsce na uprawę ok. 700 tys. ha soi w naszym kraju. Zwróćmy uwagę na Austrię. W kraj dziesięciokrotnie mniejszy niż Polska uprawia się soję na poziomie 70 tys. ha.
   
• Czy jest to możliwe w najbliższych latach również w naszym kraju?
• FO: Uważam że tak, jeżeli rolnicy spełnią podstawowe warunki niezbędne do uprawy tego gatunku.
   
• Wróćmy więc do bakterii brodawkowych. Jak stworzyć im właściwe warunki bytowania?
• FO: Bakterie, w tym brodawkowe, mogą funkcjonować, jeżeli pH gleby oscyluje na poziomie minimum 6, a najlepiej 6,5-7,2. To także warunek dla odtwarzania wspomnianej wcześniej próchnicy. Innymi słowy, należy stworzyć perspektywy dla odtworzenia życia mikrobiologicznego gleby.
   
• Bez wapna ani rusz...
• FO: Uregulowany odczyn gleby to podstawa w ekonomicznej produkcji roślinnej. Dotyczy to także soi.​
   
• Jak wiele plantator może stracić, bagatelizując rolę właściwego pH stanowiska?
• FO: Można to przeliczyć w prosty sposób. Jeżeli rolnik posiada glebę, gdzie pH wynosi 5, często nawet mniej, to niech przekalkuluje, ile środków wyrzuca w błoto, stosując nawozy mineralne, bo wykorzystanie składników przedstawia się następująco...
   

• To aż 655 zł straty na hektarze w ciągu roku...
• FO: Dlatego wapnowanie to najlepsza inwestycja gospodarcza, bo utrzymuje pH na optymalnym poziomie i ogranicza straty związane z nawożeniem, które mogą obniżać plon aż o 44%.
   
• Co wpływa na obniżenie pH gleby?
• FO: Na spadek pH gleby wpływają głównie dwa czynniki: wymywanie wapnia – średnio ok. 500 kg CaO z hektara w ciągu roku, a także zakwaszający wpływ nawozów azotowych i siarkowo-azotowych.
   
• Jak dużą dawkę węglanu wapnia należy zastosować, aby zrównoważyć negatywny wpływ nawożenia na odczyn gleby?
• FO: Proszę zwrócić uwagę na dokonane przeze mnie wyliczenia
   

Niech każdy pomnoży to przez dawki, które stosuje, a dowie się, jak dużo tlenku wapnia musi zastosować.
 

• A jak to wygląda w przypadku pańskiej uprawy?
• FO: U mnie utrzymanie prawidłowego pH wymaga 7-8 ton nawozu wapniowego w postaci węglanu wapnia na hektar co cztery lata. Jeżeli biorę ziemię w dzierżawę, to najprostszą drogą do zwiększenia żyzności gleby jest zaaplikowanie 15 t wapna węglanowego na hektar. Wniosek nasuwa się jeden – nie regulujesz odczynu gleby, daj sobie spokój z uprawą soi.

Dziękuję za rozmowę

(ab)