Tegoroczna susza panująca na terenie całego kraju znacząco wpłynęła na plony. Konsekwencją tego są znacznie niższe zapasy pasz objętościowych: zarówno kiszonki z kukurydzy, jak i sianokiszonek czy siana. Charakteryzuje je także niższa jakość.

W tej sytuacji w wielu gospodarstwach istnieje realne zagrożenie, że do przyszłorocznych zbiorów nie wystarczy pasz. W tak trudnym roku szczególnego znaczenia nabierają pasze będące ubocznymi produktami przemysłu rolno-spożywczego.

Śruta a wysłodki

Niskie plony kukurydzy zarówno pod względem zebranej masy, jak i udziału ziarna, powodują deficyt energii w dawce. Częściowo możemy ją uzupełnić zwiększając w paszy udział śruty kukurydzianej, czy śrut zbożowych. Głównym składnikiem tych ziaren jest skrobia, która w zbyt wysokich dawkach znacząco zwiększa ryzyko kwasicy. Ich udział w paszy należy zatem kontrolować.

Znacznie bezpieczniejszym sposobem podniesienia energii w dawce jest zastosowanie wysłodków buraczanych. Energia w wysłodkach pochodzi głównie z pektyn, hemicelulozy i celulozy, a więc węglowodanów wolniej rozkładających się w żwaczu, przez co bardziej bezpiecznych niż skrobia. Wysłodki świetnie komponują się z paszami bogatymi w białko, takimi jak np. sianokiszonka z traw czy lucerny. Stanowią również doskonałe uzupełnienie kiszonki z kukurydzy w przypadku jej ograniczonych zapasów. Pasza ta występuje na rynku w kilku postaciach. Najpopularniejsza jest forma świeża. Niestety, pod tą postacią dostępna jest w cukrowniach tylko w okresie trwania kampanii buraczanej.

Zamknięte w balocie

Ciekawą alternatywą są wysłodki kiszone w balotach. Za ich stosowaniem przemawia to, że są dostępne przez cały rok. Nie ma więc konieczności zakupu dużej partii towaru jednorazowo. Inną wersją tej paszy są wysłodki suszone. W procesie produkcji często dodawana jest do nich melasa, która dodatkowo podnosi ich wartość energetyczną. Suszenie powoduje, że towar ten dostępny jest przez cały rok.

Uzupełnienie energii

Wyjątkowym produktem przemysłu rolno-spożywczego są wytłoki z marchwi. Podobnie jak wysłodki buraczane, należy je traktować jako paszę energetyczną, dlatego świetnie będą się bilansować z sianokiszonkami oraz uzupełniać niedobory energii w kiszonce z kukurydzy. W suchej masie zawierają ok. 15% cukru i 9% białka. Są produktem bardzo łatwo kiszącym się, dzięki czemu mogą być stosowane przez cały rok. Dodatkowym atutem wytłoków marchwiowych jest wysoki udział beta-karotenu który ma bardzo korzystny wpływ na poprawę wskaźników rozrodu.

Białkowe propozycje

Niedobory pasz białkowych, takich jak sianokiszonki z traw czy lucerny, można uzupełniać młótem browarnianym. Pasza ta będzie świetnie komponować się np. z dużymi dawkami kiszonki z kukurydzy. Białko zawarte w młócie cechuje się niskim stopniem rozkładu w żwaczu, przez co większa jego część trafia do jelita cienkiego. Dzięki temu jest ono wykorzystywane w bardziej efektywny sposób. Młóto świeże należy skarmić w ciągu 1-3 dni, gdyż jest to pasza łatwo psująca się. W celu dłuższego przechowywania zaleca się kiszenie. Alternatywą dla młóta świeżego lub kiszonego jest młóto suszone.

Wyjątkową paszą jest WDGS, czyli produkt uboczny z produkcji bioetanolu. Jest to pasza białkowa (34% białka w suchej masie), a z drugiej strony wysoce energetyczna. Cechuje się energią netto laktacji przekraczającą 7,5 MJ/kg suchej masy.

To ciekawa propozycja dla gospodarstw, w których tegoroczna susza wpłynęła zarówno na niskie plony kukurydzy, jak i traw. Białko zawarte w WDGS-ie, podobnie jak to w młócie browarnianym, cechuje się niskim tempem rozkładu w żwaczu. W większym stopniu trafia do jelita cienkiego, dzięki czemu jest lepiej wykorzystywane przez zwierzęta.

Z decyzją o wprowadzeniu produktów ubocznych przemysłu rolno-spożywczego do dawki nie należy czekać do momentu, w którym pasza się kończy. Lepsze efekty da wprowadzenie alternatywnych pasz dużo wcześniej. Stosowanie ich w mniejszych ilościach wraz z paszami podstawowymi zapewnia ciągłość żywienia, ograniczając zwierzętom stres związany z częstymi zmianami dawki pokarmowej.

(kw)
 

Materiał opublikowany w tygodnikach Wydawnictwa Promocji Regionu: CGD, CBR, CWA, CLI 22 października 2015

zdjęcie: PeterO'Connorakaanemoneprojectors/flickr.com